പൊതുനിരത്തുകളില് കൈയ്യില് ഭാഗ്യക്കുറി ടിക്കറ്റുകളുമായി നടന്നു നീങ്ങുന്ന ഒരു ഭാഗ്യക്കുറി ഏജന്റിനെ നിങ്ങള് എപ്പോഴെങ്കിലും ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടോ.പ്രഥമ ദ്ദൃഷ്ട്യാ നമ്മള് അയാളെ ശ്രദ്ധിച്ചില്ലെന്നു വരാം. എന്നാല് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ റോഡുകള് , പാലങ്ങള് , ആശുപത്രികള് ,സ്കൂളുകള് തുടങ്ങി അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനത്തിന് പണം കണ്ടെത്തുന്നതില് ഈ ഭാഗ്യക്കുറി ഏജന്റും തന്റെ പങ്കു വഹിക്കുന്നുവെന്ന് നാം മനസ്സിലാക്കണം. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പൊതുവായ വികസന പ്രക്രിയയ്ക്ക് പണം കണ്ടെത്തുന്ന മുഖ്യ സ്രോതസായി വര്ത്തിച്ചതാണ് ഭാഗ്യക്കുറി വകുപ്പിന്റെ വിജയത്തിന് നിദാനം. അതിലുപരി സമൂഹത്തിലെ പട്ടിണി പാവങ്ങള്ക്ക് ഒരു മുഖ്യ വരുമാനമാര്ഗ്ഗവുമാണ് കേരള സംസ്ഥാന ഭാഗ്യക്കുറി. ഇന്ന് ഏകദേശം 35000 രജിസ്റ്റേര്ഡ് ഏജന്റുമാരും ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം വരുന്ന റീട്ടെയില് വില്പനക്കാരുമടങ്ങുന്ന ഒരു ബൃഹത്ശൃംഖലയായി മാറിക്കഴിഞ്ഞ കേരള സംസ്ഥാന ഭാഗ്യക്കുറി പാവങ്ങള്ക്ക് സ്വയം തൊഴില് കണ്ടെത്തുന്നതിനും , ദാരിദ്ര്യ നിര്മാര്ജനത്തിനുമുള്ള കാരണമാകുക വഴി സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വികസന പ്രക്രിയയില് പ്രമുഖമായ പങ്ക് വഹിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഇത്തരത്തില് ലഭ്യമാകുന്ന അവസരങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തില് സംസ്ഥാന ഭാഗ്യക്കുറിയുടെ പ്രാധാന്യം ഏറി വരുന്നു. പാവപ്പെട്ടവരോടുള്ള സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയ്ക്കിടയിലും സമ്മാന തുക വെട്ടികുറയ്ക്കുന്ന രീതി വകുപ്പ് അവലംബിച്ചിട്ടില്ല. 6 പ്രതിവാര ഭാഗ്യക്കുറികളിലൂടെയും 6 ബമ്പര് ഭാഗ്യക്കുറികളിലൂടെയും ഓരോ ആഴ്ചയിലും ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപ സമ്മാന തുകയിനത്തില് നല്കി വരുന്നുണ്ട് കാഴ്ചപ്പാട് 1967ല് ഇന്ത്യയിലാദ്യമായി ഭാഗ്യക്കുറി നടത്തിപ്പിനായി ഒരു പ്രത്യേക വകുപ്പ് രൂപികരിച്ചുകൊണ്ട് കേരളം - ദൈവത്തിന്റെ സ്വന്തം നാട് - അതിന്റെ കിരീടത്തില് ഒരു പൊന്തൂവല് കൂടി തുന്നി ചേര്ത്തു.അന്നത്തെ സംസ്ഥാന ധനകാര്യ മന്ത്രിയായിരുന്ന ശ്രീ.പി .കെ . കുഞ്ഞ്സാഹിബിന്റെ ആശയമനുസരിച്ചാണ് വകുപ്പ് പ്രവര്ത്തനമാരംഭിച്ചത് . ഭാഗ്യക്കുറി വില്പ്പനയില് നിന്നുള്ള വരുമാനം സംസ്ഥാനത്തെ സാധാരണകാരനും , പാവപ്പെട്ടവനും സ്ഥായിയായ ഒരു വരുമാനസ്രോതസും , സംസ്ഥാനത്തിന് ഒരു പ്രമുഖ നികുത്യേതര വരുമാന മാര്ഗ്ഗവുമാണെന്ന വസ്തുതയാണ് യാഥാര്ത്ഥ്യമായത് . വളരെ വേഗത്തില് കേരളത്തിലുടനീളം ഭാഗ്യക്കുറി വകുപ്പിന്റെ പ്രചാരമേറി. വകുപ്പിന്റെ സ്ഥാപക ഡയറക്ടറായിരുന്നത് അന്തരിച്ചപി.കെ.സെയ്തുമുഹമ്മദായിരുന്നു. 1967 സെപ്റ്റംബര് 1 തീയതി പ്രവര്ത്തനമാരംഭിച്ച വകുപ്പ് അതേ വര്ഷം നവംബര് 1 --------- ആം -തീയതി ആദ്യത്തെ ഭാഗ്യക്കുറി ടിക്കറ്റ് റിലീസ് ചെയ്തു . ഒരു രൂപ മുഖവിലയുള്ളതും , 50,000 രൂപ ഒന്നാം സമ്മാനം വാഗ്ദാനം ചെയ്തതുമായ ഭാഗ്യക്കുറിയുടെ നറുക്കെടുപ്പ് രണ്ടു മാസങ്ങള്ക്ക് ശേഷം 1968 ജനുവരി 26 ------ ആം തീയതി നടന്നു. ഭാഗ്യക്കുറി നടത്തിപ്പില് കേരള സംസ്ഥാന ഭാഗ്യക്കുറി രാജ്യത്തിനാകെ മാതൃകയായി. താമസമില്ലാതെ മറ്റുസംസ്ഥാനങള് സ്വന്തമായി ഭാഗ്യക്കുറികള് ആരംഭിക്കാന് തുടങ്ങി . എന്നിരുന്നാലും നടത്തിപ്പിലെ സുതാര്യത , വിശ്യാസ്യത ഏജന്റുമാര്ക്ക് ഏര്പ്പെടുത്തിയ ക്ഷേമനടപടികള് എന്നിവയിലൂടെ കേരള സംസ്ഥാന ഭാഗ്യക്കുറി ഇപ്പോഴും സംസ്ഥാന ഭാഗ്യക്കുറികളില് ഒന്നാമതായി നില്ക്കുന്നു . നാമമാത്രമായ ജീവനകാരെക്കൊണ്ട് ആരംഭിച്ച വകുപ്പില് ഇപ്പോള് ഏകദേശം 465ജീവനക്കാരും , തിരുവനന്തപുരത്ത് വികാസ്ഭവനില് ഭാഗ്യക്കുറി ഡയറക്ടറേറ്റ്,എറണാകുളത്ത് മേഖല ഭാഗ്യക്കുറി ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടറേറ്റ് , 14 ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസുകള് എന്നിങ്ങനെ ഓഫീസുകളുമുണ്ട് . ഒരു കാലത്ത് ധനകാര്യ വകുപ്പിന് കീഴിലായിരുന്ന ഭാഗ്യക്കുറി വകുപ്പ് പിന്നീട് നികുതി വകുപ്പിന് കീഴില് കൊണ്ടു വന്നു . ഘടനാ സംവിധാനം ഭാഗ്യക്കുറി വകുപ്പിന്റെ തലവന് ഭാഗ്യക്കുറി വകുപ്പ് ഡയറക്ടറാണ് . ഡയറക്ടറെ ഭരണ കാര്യങ്ങളില് സഹായിക്കാനായി ഒരു അഡിഷണല് ഡയറക്ടറെയും , ഒരു ജോയിന്റ് ഡയറക്ടറെയും ചുമതലപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു . ഭരണതലത്തില് ഡയറക്ടറേറ്റില് 3 ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടര്മാരും , 4 ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസര്മാരും ( ആസ്ഥാനം ) ഉണ്ട് . കൂടാതെ സര്ക്കാര് ധനകാര്യ വകുപ്പില് നിന്നും ഡെപ്യൂട്ടേഷനിലുള്ള ഒരു ഫിനാന്സ് ഓഫീസര് ,അക്കൗണ്ടന്റ് ജനറല് ഓഫീസില് നിന്നുള്ള ഒരു അക്കൗണ്ട്സ് ഓഫീസര് , രണ്ട് സീനിയര് ഓഡിറ്റര്മാര് പബ്ലിക് റിലേഷന്സ് വകുപ്പില് നിന്നുള്ള പബ്ലിസിറ്റി ഓഫീസര് എന്നിവരാണ് ഡയറക്ടറേറ്റിലെ സീനിയര് ഓഫീസര്മാര് . ഓരോ ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടര്മാരുടെ നിയന്ത്രണത്തില് സമ്മാന വിഭാഗവും വില്പന വിഭാഗവും പ്രവര്ത്തിച്ചു വരുന്നു . പ്രിന്റിംഗ് ജോലികളുടെ ചുമതലയും ഒരു ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടറില് നിക്ഷിപ്തമായിരിക്കുന്നു . ഡയറക്ടറേറ്റിലെ ബഡ്ജറ്റ് , ഇന്റേണല് ഓഡിറ്റ് എന്നീ വിഭാഗങ്ങള് ഫിനാന്സ് ഓഫീസറുടെ നിയന്ത്രണത്തില് പ്രവര്ത്തിച്ചു വരുന്നു . പബ്ലിസിറ്റി വിഭാഗം പബ്ലിസിറ്റി ഓഫീസറുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ് പ്രവര്ത്തിച്ചു വരുന്നത് . അക്കൗണ്ട്സ് ഓഫീസര് ( ക്ഷേമനിധി ) തസ്തിക പുനര് നാമകരണം ചെയ്ത് പുതുതായി രൂപീകരിച്ച കേരള ലോട്ടറി ഏജന്റ്സ് ആന്ഡ് സെല്ലേഴ്സ് സ്റ്റേറ്റ് വെല്ഫെയര് ഓഫീസര് തസ്തികയില് ലയിപ്പിച്ചു . ഭാഗ്യക്കുറി ഏജന്റുമാരുടെയും , വില്പ്പനക്കാരുടെയും ക്ഷേമവും ,ആനുകൂല്യ വിതരണവും അനുബന്ധപ്രവര്ത്തനങ്ങളും മേല്പ്പറഞ്ഞ ക്ഷേമനിധിയില് നിര്വഹിച്ചു വരുന്നു . വകുപ്പിന് കീഴില് എറണാകുളം ജില്ലയില് ഒരു മേഖലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടറേറ്റും , 14 ജില്ലകളിലും ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസുകളും പ്രവര്ത്തിച്ചു വരുന്നു . എല്ലാ ടിക്കറ്റുകളുടെയും പ്രിന്റിംഗുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജോലികള് ,ഭാഗ്യക്കുറികളുടെ വിതരണം ,നറുക്കെടുപ്പ് എന്നീ ജോലികള് ഡയറക്ടറേറ്റില് നിര്വഹിച്ചു വരുന്നു . ടിക്കറ്റ് വില്പന ,ഏജന്സി നല്കല് , പുതുക്കല് , ഒരു ലക്ഷം രൂപ വരെയുള്ള സമ്മാന തുക അനുവദിക്കല് എന്നിവയാണ് ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസുകളില് നിര്വഹിച്ചു വരുന്ന പ്രധാന ജോലികള് .പൊതുവായ ഭരണ കാര്യങ്ങള് , ഒരു ലക്ഷം രൂപയ്ക്ക് മുകളില് വരുന്ന സമ്മാന വിതരണം സംസ്ഥാനത്തിന് വെളിയില് ഏജന്സി അനുവദിക്കല് വകുപ്പിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള നിയന്ത്രണം എന്നിവ ഡയറക്ടറേറ്റിലേ പ്രധാന ജോലികളാണ് . ഭാഗ്യക്കുറി വകുപ്പ് സര്ക്കാര് നികുതി വകുപ്പിന്റെ ഭരണ നിയന്ത്രണത്തില് പ്രവര്ത്തിച്ചു വരുന്നു . വകുപ്പില് വിവിധ തസ്തികകളില് 465 ജീവനക്കാര് ജോലി ചെയ്യുന്നുണ്ട് . ലോട്ടറി ഏജന്സി ഏകദേശം 20000 രജിസ്റ്റേര്ഡ് എജന്റുമാരും ഒരു ലക്ഷത്തോളം റീട്ടെയില് വില്പനക്കാരുമടങ്ങുന്ന ബൃഹത്തായ ഒരു വിതരണ ശൃംഖല ഭാഗ്യക്കുറി വകുപ്പിന് കീഴിലുണ്ട് .ഒരു ഏജന്സി ആരംഭിക്കുന്നതിനോ ഭാഗ്യക്കുറി ഏജന്റാകുന്നതിനോ വളരെ ലളിതമായതും ,ഭാരിച്ച മുതല് മുടക്ക് ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ വ്യവസ്ഥകളാണ് ഏര്പ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത് .അനേകം അവിദഗ്ദ്ധരായ ആളുകള്ക്ക് തങ്ങളുടെ കുടുംബത്തിന് ലളിതമായ മാര്ഗ്ഗത്തിലൂടെ ഒരു സ്ഥിര വരുമാനം നേടികൊടുക്കുന്നതിന് ഇത് സഹായകരമായിട്ടുണ്ട് . രണ്ട് പാസ്പോര്ട്ട് സൈസ് ഫോട്ടോയും 200 രൂപ ഫീസുമടക്കം ബന്ധപ്പെട്ട ഫോറത്തില് അപേക്ഷ സമര്പ്പിക്കുന്ന 18 വയസ്സ് പൂര്ത്തിയായ ഏതൊരാള്ക്കും ബന്ധപ്പെട്ട ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസില് നിന്നും കേരള സംസ്ഥാന ഭാഗ്യക്കുറി ഏജന്സി എടുക്കാവുന്നതാണ്.ഒരു കലണ്ടര് വര്ഷത്തേയ്കാണ് പ്രാരംഭ രജിസ്ട്രേഷന് സാധുതയുള്ളത് . ഓരോ വര്ഷവും 50 രൂപ പുതുക്കല് ഫീസ് അടച്ച് ഏജന്സി പുതുക്കാവുന്നതാണ് . കൂടാതെ ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസുകളില് നിന്നും 50 /- രൂപ ഫീസടച്ച് കാഷ്യല് ഏജന്സി എടുക്കാവുന്നതാണ് .ഇപ്പോള് ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസുകളില് നിന്നാണ് ഏജന്സി നല്കി വരുന്നത് . ഏജന്റാകുന്നതിന് നിലവില് ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസുകളില് നിന്ന് മാത്രമേ ഏജന്സി അനുവദിക്കുന്നുള്ളൂ .ടിക്കറ്റ് വാങ്ങുന്നതിന് ഏജന്റുമാര്ക്ക് പണം , ഡിമാന്റ് ഡ്രാഫ്റ്റ് ,സമ്മാന ടിക്കറ്റുകളുടെ എക്സ്ചേഞ്ച് ,ബാങ്ക് ഗ്യാരണ്ടിയിന്മേല് ക്രെഡിറ്റ് എന്നിവയില് ഏതെങ്കിലുമൊരു സൗകര്യം പ്രയോജനപ്പെടുത്താവുന്നതാണ് . ഡയറക്ടറേറ്റ് , ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസുകള് എന്നിവിടങ്ങളില് നിന്നും ഭാഗ്യക്കുറി ഏജന്സി നല്കി വരുന്നു.ഏജന്സി നിലവിലുള്ള ജില്ലാ ഓഫീസുകള് പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നതിന് ഓരോ ഏജന്സി നമ്പരിനും മുന്നില് അതാത് ജില്ലാ കോഡ് കൂടി നല്കിയിരിക്കുന്നു . ക്രമ നം ഓഫീസ് കോഡ് 1 ഡയറക്ടറേറ്റ്,തിരുവനന്തപുരം എല് 2 ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ് ,തിരുവനന്തപുരം റ്റി 3 ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ് , കൊല്ലം ക്യൂ 4 ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ് ,പത്തനംതിട്ട എച്ച് 5 ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ് ,ആലപ്പുഴ എ 6 ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ് ,ഇടുക്കി വൈ 7 ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ് ,കോട്ടയം കെ 8 ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ് ,എറണാകുളം ഇ 9 ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ് ,തൃശൂര് ആര് 10 ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ് ,പാലക്കാട് പി 11 ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ് ,മലപ്പുറം എം 12 ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ് ,കോഴിക്കോട് ഡി 13 ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ് ,വയനാട് ഡബ്ല്യു 14 ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ് ,കണ്ണൂര് സി 15 ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ് ,കാസര്കോഡ് എസ് ഏതെങ്കിലുമൊരു ഏജന്റിന് എതിരെ വ്യക്തമായ പരാതി ലഭിക്കുന്ന പക്ഷം പ്രസ്തുത ഏജന്റിന് നല്കിയ ഏജന്സി അന്വേഷണ വിധേയമായി റദ്ദാക്കാന് വകുപ്പിന് അധികാരമുണ്ടായിരിക്കും . ഭാഗ്യക്കുറി ഏജന്റുമാരുടെ ക്ഷേമനിധി ഭാഗ്യക്കുറി ഏജന്റുമാരുടെ ക്ഷേമനിധി 1991-ല് ആരംഭിച്ചു . പ്രതിമാസ വരിസംഖ്യയായി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള തുക ബന്ധപ്പെട്ട ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസില് ഒടുക്കി ഓരോ ഏജന്റിനും ക്ഷേമനിധിയില് അംഗത്വമെടുക്കാവുന്നതാണ് . ഭാഗ്യക്കുറി ഏജന്റുമാരുടെ ക്ഷേമനിധി വില്പ്പനക്കാരെക്കൂടി ഉള്പ്പെടുത്തി ഏജന്റുമാരുടെയും , വില്പ്പനക്കാരുടെയും ക്ഷേമനിധി എന്നാക്കി മാറ്റി പ്രവര്ത്തിച്ചു വരുന്നു . 14 ജില്ലാ ഓഫീസുകള്ക്ക് പുറമേ തിരുവനന്തപുരം കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഒരു ഹെഡ്ഡോഫീസും പ്രവര്ത്തിച്ചു വരുന്നു . ക്ഷേമനിധി പദ്ധതികള് ,അംഗങ്ങള്ക്കുള്ള ക്ഷേമ ആനുകൂല്യങ്ങള് , ക്ഷേമനിധിയുടെ പൊതുവിലുള്ള പ്രവര്ത്തനം എന്നിവയെപ്പറ്റിയുള്ള വിശദാംശങ്ങള് ക്ഷേമനിധിയുടെ മുഖ്യ കാര്യാലയത്തില് നിന്നും ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറികളോട് അനുബന്ധിച്ചുള്ള ജില്ലാ ക്ഷേമനിധി ഓഫീസുകളില് നിന്നും ലഭ്യമാണ്. സമ്മാനഘടന സംസ്ഥാന ഭാഗ്യക്കുറി വകുപ്പ് 7 പ്രതിവാര ഭാഗ്യക്കുറിയും ഒരു വര്ഷം ആറ് ബമ്പര് ഭാഗ്യക്കുറികളും നടത്തി വരുന്നു പ്രതിവാര ഭാഗ്യക്കുറി 5 പരമ്പരകളിലും ബമ്പര് ഭാഗ്യക്കുറികള് 5 പരമ്പരകളിലും അച്ചടിക്കുന്നു വിഷു തിരുവോണം പൂജ ക്രിസ്തുമസ് ന്യൂഇയര് മണ്സൂണ് ശബരി എന്നീ ബമ്പര് ഭാഗ്യക്കുറികളും പ്രതീക്ഷ, ധനശ്രീ, വിന്-വിന്,അക്ഷയ, ഭാഗ്യനിധി, കാരുണ്യ, പൗര്ണമി എന്നീ പ്രതിവാര ഭാഗ്യക്കുറികളുമാണ് ഇപ്പോള് നടത്തി വരുന്നത് സമ്മാന ഘടന , ഏജന്റ്സ് കമ്മീഷന് , നിയമാവലി സംസ്ഥാന സര്ക്കാരിന്റെ പൂര്ണ്ണ നിയന്ത്രണത്തില് ടിക്കറ്റ് അച്ചടി വിതരണം അനുബന്ധ ജോലികള് എന്നിവ നടന്നു വരുന്നു . ഡയറക്ടറുടെ നിയന്ത്രണത്തില് പാനല് ആര്ട്ടിസ്റ്റിന്റെ സേവനം പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ടിക്കറ്റ് രൂപകല്പ്പന നിര്വ്വഹിച്ചു വരുന്നു . പാനല് ആര്ട്ടിസ്റ്റ് തയ്യാറാക്കുന്ന ടിക്കറ്റ് ഡിസൈന് ഡയറക്ടര് അംഗീകരിക്കുന്ന മുറയ്ക്ക് അച്ചടിയ്ക്കായി നല്കുന്നു . ടിക്കറ്റിന്റെ മുന്വശത്ത് ഭാഗ്യക്കുറിയുടെ പേര് , നമ്പര് , നറുക്കെടുപ്പ് തീയതി ,ടിക്കറ്റ് നമ്പര് തുടങ്ങിയവയും പിന്പുറത്ത് സമ്മാന ഘടന ,സമ്മാന തുക ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടിക്രമം തുടങ്ങിയവയും അച്ചടിച്ചിരിക്കും . ഭാഗ്യക്കുറി വകുപ്പ് ഇപ്പോള് വില്പ്പന നടത്തുന്ന ടിക്കറ്റുകളില് പ്രതിവാര ഭാഗ്യക്കുറി 20 രൂപയും ബമ്പര് ടിക്കറ്റുകള്ക്ക് 100രൂപയുമാണ് മുഖവിലയായി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ളത് . അച്ചടിക്കേണ്ട ടിക്കറ്റുകളുടെ എണ്ണവും പരമ്പരയുടെ എണ്ണം ഉള്പ്പെടെയുള്ള വിശദാംശങ്ങളും ഡയറക്ടര് തീരുമാനിക്കുന്നതാണ് . ടിക്കറ്റ് അച്ചടി സംബന്ധമായ എല്ലാ ജോലികളും സര്ക്കാര് പ്രസ്സുകളിലാണ് നിര്വ്വഹിക്കുന്നത് . വിന്-വിന് പ്രതിവാര ഭാഗ്യക്കുറി ടിക്കറ്റുകള് കാക്കനാട് കേരള ബുക്സ് ആന്ഡ് പുബ്ലിക്കേഷന്സ് സൊസൈറ്റി പ്രസ്സില് അച്ചടിക്കുന്നു . ബമ്പര് ടിക്കറ്റുകള് തിരുവനന്തപുരം വട്ടിയൂര്ക്കാവിലുള്ള കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഓഡിയോ വിഷ്വല് ആന്ഡ് റിപ്രോഗ്രാഫിക് സ് സെന്ററിലാണ് അച്ചടിക്കുന്നത് . പ്രതിവാര ഭാഗ്യക്കുറികള്ക്ക് 25 എണ്ണവും , ബമ്പര് ഭാഗ്യക്കുറികള്ക്ക് 10 എണ്ണവുമടങ്ങിയ കെട്ടുകളായാണ് ടിക്കറ്റുകള് അച്ചടിക്കുന്നത് . പ്രസ്സുകളില് അച്ചടിച്ച ടിക്കറ്റുകള് ഭാഗ്യക്കുറി വകുപ്പിലേക്കയക്കുന്നു . തുടര്ന്ന് ടിക്കറ്റുകള് സൂക്ഷ്മ പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാക്കുകയും ,സ്റ്റോക്ക് രജിസ്റ്ററില് രേഖപ്പെടുത്തുകയും വില്പ്പനയ്ക്കായി ഡയറക്ടറേറ്റ് , മേഖല ഭാഗ്യക്കുറി ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടറേറ്റ് എന്നിവിടങ്ങളില് നിന്നും ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസുകളിലേക്ക് വിതരണം ചെയ്യുകയും ചെയുന്നു . ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസുകളില് നിന്നും കൈപ്പറ്റുന്ന ടിക്കറ്റുകള് വീണ്ടും സൂക്ഷ്മ പരിശോധന നടത്തുകയും ഭാഗ്യക്കുറി വകുപ്പിന്റെ സീല് പതിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു . ടിക്കറ്റുകളുടെ കടക്കുറ്റി മുറിച്ചുമാറ്റിയ ശേഷം ഏജന്റുമാര്ക്ക് വില്പ്പന നടത്തുന്നു . നറുക്കെടുപ്പ് രീതി ഭാഗ്യക്കുറി നറുക്കെടുപ്പുകള് തികച്ചും സുതാര്യമായി നടപ്പിലാക്കുന്നതിന് വകുപ്പ് നടപടി സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.നറുക്കെടുപ്പുകള്ക്ക് ഒരു പൊതുവായ വേദി തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പകരം ,ഏജന്റുമാരുടെയും പൊതു ജനങ്ങളുടെയും ഇക്കാര്യത്തിലുള്ള അഭിപ്രായം പരിഗണിച്ചു ഓരോ നറുക്കെടുപ്പിന്റെയും വേദി നിശ്ചയിച്ചു വരുന്നു. നറുക്കെടുപ്പ് സ്ഥലം/വേദി നിശ്ചയിച്ചു കഴിഞ്ഞാല് ബന്ധപെട്ട നിയമസഭാ സാമാജികന് ചെയര്മാനായും മറ്റ് സാമുഹിക സംസ്കാരിക ,രാഷ്ട്രിയ രംഗത്തെ പ്രമുഖര് കമ്മിറ്റി അംഗങ്ങളായുള്ള ഒരു നറുക്കെടുപ്പ് സമിതി നറുക്കെടുപ്പ് നടത്തുന്നു .നറുക്കെടുപ്പിന് മുമ്പ് തന്നെ നറുക്കെടുപ്പ് വേദി,നറുക്കെടുപ്പ് സമിതി അംഗങ്ങള് എന്നിവയെ സംബന്ധിച്ച വിവരം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വരുന്നതിനാല് ഓരോ നറുക്കെടുപ്പിലും പൊതു ജനങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കാനും സമിതി അംഗങ്ങള് നറുക്കെടുത്ത് കഴിഞ്ഞാല് പൊതു ജനങ്ങള്ക്ക് നേരിട്ട് നറുക്കെടുപ്പ് പ്രക്രിയയില് പങ്കാളിയാകാനും വകുപ്പ് സൗകര്യമൊരുക്കുന്നു. ഭാഗ്യക്കുറി ടിക്കറ്റ് ഒരു പ്രത്യേക അക്ഷരകോഡ് സഹിതം ഒരു ലക്ഷത്തില് ആരംഭിക്കുന്ന നമ്പരുകളാണ് ഭാഗ്യക്കുറി ടിക്കറ്റില് അച്ചടിക്കുന്നത് .ഓരോ നമ്പരിനും മുകളില് ഭാഗ്യക്കുറിയുടെ പേരിനെയും പരമ്പരയേയും പ്രതിനിധാനം ചെയുന്ന രണ്ട് അക്ഷര കോഡുകളും ഉണ്ടായിരിക്കും. ഉദാ : കെ.എല്.123456 എന്ന നമ്പര് ടിക്കറ്റില് കെ - എന്ന അക്ഷരം കൈരളി ഭാഗ്യക്കുറിയെയും,എല് - എന്നത് പരമ്പരയേയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇനി നറുക്കെടുപ്പ് നടത്തുന്നതെങ്ങനെയെന്ന് നോക്കാം ഇതിലേക്കായി ഏഴ് വിവിധ നിറങ്ങളോടുകൂടിയ ഡ്രമ്മുകളും, ഡ്രമ്മിന്റെ അതെ നിറത്തോട് കൂടിയ പ്ലാസ്റ്റിക് പേഴ്സുകളും ടോക്കണുകളുമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.ആദ്യത്തെ ഡ്രം പരമ്പരയേയും,തുടര്ന്നുള്ളവ ലക്ഷം മുതല് ഒറ്റ വരെയുള്ള സ്ഥാനങ്ങളെയും പ്രതിനിധാനം ചെയുന്നു.പരമ്പരയെ പ്രതിനിധാനം ചെയുന്ന ആദ്യത്തെ ഡ്രമ്മില് ,നറുക്കെടുക്കുന്ന ഭാഗ്യക്കുറിയുടെ വിവിധ പരമ്പരകള് ഓരോ ടോക്കണില് ആലേഖനം ചെയ്തത് പ്ലാസ്റ്റിക് പേഴ്സിനുള്ളിലാക്കി നിക്ഷേപിക്കുന്നു.അടുത്തതായി രണ്ടാമത് കാണുന്ന ലക്ഷത്തിന്റെ സ്ഥാനത്തെ പ്രതിനിധാനം ചെയുന്ന ഡ്രമ്മാണ് .ഈ ഡ്രമ്മില് നറുക്കെടുക്കുന്ന ലോട്ടറിക്ക് അച്ചടിച്ച ടിക്കറ്റുകളുടെ ആരംഭ അക്കവും ,അവസാന അക്കവും കണക്കിലെടുത്ത് ടോക്കണടങ്ങിയ പേഴ്സുകള് നിക്ഷേപിക്കുന്നു.ഉദാ:1 ലക്ഷം മുതല് 499999 വരെയുള്ള ടിക്കറ്റുകളാണ് ഓരോ പരമ്പരയിലും അച്ചടിച്ചിട്ടുള്ളതെങ്കില് 1 ,2 ,3 , 4 എന്നീ ടോക്കണുകള് പ്ലാസ്റ്റിക് പേഴ്സിലാക്കി നിക്ഷേപിക്കുന്നു.തുടര്ന്നുള്ള ഡ്രമ്മുകളില് 1മുതല് 9 വരെയും പൂജ്യവും ഉള്പ്പെടെയുള്ള അക്കങ്ങള് ആലേഖനം ചെയ്ത ടോക്കണുകള് പ്രത്യേകം പ്ലാസ്റ്റിക് പേഴ്സിലാക്കി നിക്ഷേപിക്കുന്നു.ഇപ്പോള് ഡ്രമ്മുകളെല്ലാം നറുക്കെടുപ്പിന് സജ്ജമായി കഴിഞ്ഞു .നറുക്കെടുപ്പ് കമ്മിറ്റി അംഗങ്ങള് നറുക്കെടുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥര് എന്നിവര്ക്ക് നറുക്കെടുക്കുന്ന ഭാഗ്യക്കുറിയില് വില്പ്പന നടത്തിയതും ,വില്ക്കാത്തതുമായ ടിക്കറ്റുകളുടെ വിശദാംശം പരിശോധനയ്ക്ക് നല്കുന്നു. നറുക്കെടുപ്പ് ഡ്രമ്മുകളില് ടോക്കണ് നിറഞ്ഞു കഴിഞ്ഞാല് ,നറുക്കെടുപ്പ് ചുമതലയുള്ള ജീവനക്കാര് ഓരോ ഡ്രമ്മിന്റെയും ഹാന്ഡില് പിടിച്ചു വേഗത്തില് തിരിക്കുമ്പോള് ഡ്രമ്മിനുള്ളില് നിക്ഷേപിച്ചിട്ടുള്ള പ്ലാസ്റ്റിക് പേഴ്സുകള് നല്ലവണ്ണം ഇളകി ഇടകലരുന്നു.തുടര്ന്ന് നറുക്കെടുപ്പ് സമിതിയുടെ ചെയര്മാന് ഓരോ ഡ്രമ്മില് നിന്നും ഓരോ ടോക്കണ് എടുത്ത് ഒന്നാം സമ്മാനം നിശ്ചയിക്കുന്നു.ഓരോ ടോക്കണും എടുത്ത് കഴിഞ്ഞാല് ആയത് പൊതു ജനങ്ങളെ നേരിട്ട് കാണിക്കുകയും നമ്പറുകള് വേദിയുടെ അഭിമുഖമായി സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള കറുത്ത ബോര്ഡില് പ്രദര്ശിപ്പിക്കുകയും ചെയുന്നു.ഇതേ രീതിയില് തുടര്ന്നുള്ള മുഴുവന് സമ്മാന നമ്പരുകളും നറുക്കെടുക്കുന്നു.ഇത്തരത്തില് നറുക്കെടുക്കുമ്പോള് അച്ചടിക്കാത്തതോ ,വില്പ്പന നടത്താത്തതോ ആയ ടിക്കറ്റുകള്ക്കും നറുക്ക് വീഴുന്നതാണ്.അപ്രകാരം സംഭവിക്കുകയാണെങ്കില് ആ നമ്പര് അപ്പോള് തന്നെ റദ്ദു ചെയ്ത് വില്പ്പന നടത്തിയ ടിക്കറ്റിനു സമ്മാനം ലഭിക്കുന്നത് വരെ നറുക്കെടുപ്പ് ആവര്ത്തിക്കുന്നു.നറുക്കെടുക്കുന്ന ഓരോ നമ്പറും സമ്മാന രജിസ്റ്ററില് രേഖപ്പെടുത്തുകയും നറുക്കെടുപ്പ് സമിതിയംഗങ്ങളെ കൊണ്ട് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുകയും ചെയുന്നു.നറുക്കെടുപ്പ് സമിതി അംഗങ്ങള് എല്ലാം നറുക്കെടുപ്പ് കഴിഞ്ഞാല് നറുക്കെടുപ്പ് കാണാനെത്തിയ പൊതുജനങ്ങളില് ആര്ക്ക് വേണമെങ്കിലും ശേഷിക്കുന്ന സമ്മാന നമ്പറുകള് നറുക്കെടുക്കാവുന്നതാണ്. സമ്മാന അവകാശം സമ്മാനാര്ഹര് സമ്മാന ടിക്കറ്റുകള് ആവശ്യം വേണ്ട രേഖകള് സഹിതം നറുക്കെടുപ്പ് കഴിഞ്ഞ് 30ദിവസങ്ങള്ക്കുള്ളില് ബന്ധപ്പെട്ട ഓഫീസില് ഹാജരാക്കേണ്ടതാണ്.ഒരു ലക്ഷം രൂപ വരെയുള്ള സമ്മാന ടിക്കറ്റുകള് ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസുകളിലും ഒരു ലക്ഷം രൂപയ്ക്ക് മുകളിലുള്ള സമ്മാന ടിക്കറ്റുകള് സമ്മാനത്തുകയ്കായി ഡയറക്ടറേറ്റിലുമാണ് ഹാജരാക്കേണ്ടത് .സമ്മാന ടിക്കറ്റിന്റെ പിന്പുറത്ത് യഥാസ്ഥാനത്ത് സമ്മനാര്ഹന്റെ പേര് ,വിലാസം ,ഒപ്പ് എന്നിവ രേഖപ്പെടുത്തുകയുംതാഴെ പറയുന്ന രേഖകള് ഒപ്പം ഹാജരാക്കേണ്ടതുമാണ്.*** സമ്മാനാവകാശത്തിനുള്ള അപേക്ഷയും സമ്മാനാര്ഹന്റെ ഒപ്പ് പതിപ്പിച്ച സമ്മാന ടിക്കറ്റിന്റെ രണ്ടു പുറത്തിന്റെയും ഫോട്ടോ പകര്പ്പ് (ഗസറ്റഡ് ഓഫീസര് /നോട്ടറി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയത് ). സമ്മാനാര്ഹന്റെ രണ്ടു പാസ്പോര്ട്ട് സൈസ് ഫോട്ടോ (ഗസറ്റഡ് ഓഫീസര് /നോട്ടറി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയത് ). ഒരു രൂപ റവന്യൂ സ്റ്റാമ്പ് ഒട്ടിച്ചതും സമ്മാനര്ഹന്റെ പേരും മുഴുവന് മേല്വിലാസവും അടങ്ങിയതുമായ സ്റ്റാമ്പ് രസീത് (ഡൗണ്ലോഡ്). സമ്മാനാര്ഹര് പ്രായപൂര്ത്തിയാകാത്ത പക്ഷം ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരിയില് നിന്നും ലഭിച്ച ഗാര്ഡിയന് ഷിപ്പ് സര്ട്ടിഫിക്കറ്റ്. സംയുക്ത സമ്മാനവകാശത്തിനു അപേക്ഷ നല്കുന്ന പക്ഷം ,സമ്മാനര്ഹരില് ഒരാളെ സമ്മാനത്തുക കൈപ്പറ്റുന്നതിനു അധികാരപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടുള്ള സാക്ഷ്യപത്രം കൂടാതെ ഇക്കാര്യത്തില് 50 /- രൂപ മുദ്രപത്രത്തില് നല്കേണ്ട സംയുക്ത പ്രസ്താവന . തിരിച്ചറിയല് തെളിയിക്കുന്നതിനുപോല്ബലകമായ രേഖ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയത് (പാന് കാര്ഡിന്റെ ഫോട്ടോ പകര്പ്പ് (ലഭ്യമെങ്കില്)/വോട്ടറുടെ തിരിച്ചറിയല് കാര്ഡിന്റെ പകര്പ്പ് /ഡ്രൈവിംഗ് ലൈസന്സ് / റേഷന് കാര്ഡ് (പകര്പ്പ് )/പാസ്പോര്ട്ട് (പകര്പ്പ് ). ദേശസാല്കൃത /ഷെഡ്യൂള്ഡ് /സഹകരണ ബാങ്കുകള് വഴിയും സമ്മാന ടിക്കറ്റുകള് ഹാജരാക്കാവുന്നതാണ് .സമ്മാനാര്ഹര് സമ്മാന ടിക്കറ്റുകള് ബന്ധപ്പെട്ട ബാങ്കില് ഹാജരാക്കേണ്ടതും,ബാങ്ക് അധികൃതര് സമ്മാന ടിക്കറ്റുകള് താഴെ പറയുന്ന അധിക രേഖകള്സഹിതം ഭാഗ്യക്കുറി ഡയറക്ടര്ക്ക് സമര്പ്പിക്കേണ്ടതുമാണ്. സമ്മാര്ഹനില് നിന്നുള്ള അധികാര സാക്ഷ്യപത്രം (ഡൗണ്ലോഡ് ). സമ്മാന ടിക്കറ്റ് കൈപ്പറ്റുന്ന ബാങ്കില് നിന്നുള്ള സര്ട്ടിഫിക്കറ്റ് (ഡൗണ്ലോഡ് ). സമ്മാനത്തുക കൈപ്പറ്റുന്നതിന് അധികാരപ്പെടുത്തിയ ബാങ്കില് നിന്നുള്ള സര്ട്ടിഫിക്കറ്റ്(ഡൗണ്ലോഡ് ). നികുതി 10,000 /- രൂപയ്ക്ക് മുകളിലുള്ള സമ്മാനത്തുകയിന്മേല് നിലവിലുള്ള നിരക്കനുസരിച്ച് നികുതി കിഴിക്കുന്നതും ,കേന്ദ്ര സര്ക്കാര് അക്കൌണ്ടില് ഒടുക്കുന്നതുമാണ് .10,000 /- രൂപയ്ക്ക് മുകളിലുള്ള സമ്മാനത്തുകയില് നിന്നും 30% ഉം എല്ലാ ഏജന്റ്സ് പ്രൈസ് ക്ലൈയിമുകളില് നിന്നും 10% ഉം ആദായ നികുതിയായി കിഴിവ് ചെയുന്നു .നിലവിലുള്ള ആദായ നികുതി നിയമ പ്രകാരം വിദ്യാഭ്യാസ സെസ്സ് സര്ച്ചാര്ജ്ജ് എന്നിവ ഈടാക്കുന്നില്ല . ** 1 ലക്ഷം രൂപയ്ക്ക് മുകളില് 20 ലക്ഷം വരെയുള്ള സമ്മാന ടിക്കറ്റുകള് ഡയറക്ടറേറ്റില് സമ്മാന വിഭാഗം ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടര്ക്കും 20 ലക്ഷം രൂപയ്ക്ക് മുകളിലുള്ള സമ്മാന ടിക്കറ്റുകള് ഭാഗ്യക്കുറി വകുപ്പ് ഡയറക്ടര്ക്കും സമര്പ്പിക്കേണ്ടതാണ് . വരുമാനം/വിറ്റുവരവ്,ലാഭം സംസ്ഥാന ഭാഗ്യക്കുറി ആരംഭിച്ചത് മുതല് നാളിതു വരെ ഒരിക്കല് പോലും സംസ്ഥാനത്തിന് വിറ്റു വരവിന്റെ കാര്യത്തില് നഷ്ടം സംഭവിച്ചിട്ടില്ല .1967 ല് ഭാഗ്യക്കുറിയില് നിന്നുള്ള വിറ്റു വരവ് നാമമാത്രമായ ,20 ലക്ഷം രൂപയും ലാഭം 14 ലക്ഷം രൂപയുമായിരുന്നത് ,2013 - 14 വര്ഷത്തില് യഥാക്രമം 3793 .72 കോടി രൂപയും ,788.42 കോടി രൂപയുമായി വര്ദ്ധിച്ചു.വിറ്റു വരവിന്റെയും അറ്റാദായത്തിന്റെയും നാളിതു വരെയുള്ള പുരോഗതി താഴെ കൊടുക്കുന്നു കേരള സംസ്ഥാന ഭാഗ്യക്കുറി - വിറ്റ് വരവും ലാഭവും(1967-2013 ) വര്ഷം വിറ്റുവരവ് (കോടി) ലാഭം (കോടി) 1967-68 0.2 0.14 1968-69 1.84 1.5 1969-70 2.43 1.5 1970-71 2.04 0.87 1971-72 1.52 0.51 1972-73 1.42 0.53 1973-74 1.41 0.59 1974-75 1.63 0.58 1975-76 1.54 0.59 1976-77 2.16 0.92 1977-78 2.75 1.3 1978-79 2.99 1.49 1979-80 2.54 1.06 1980-81 3.01 1.24 1981-82 4.3 1.32 1982-83 5.93 1.91 1983-84 8.88 3.18 1984-85 11.72 3.94 1985-86 12.57 4.45 1986-87 10.2 2.87 1987-88 33.38 5.38 1988-89 39.12 5.38 1989-90 41.62 6.54 1990-91 51.88 7.64 1991-92 54.48 6.39 1992-93 59.26 7.34 1993-94 65.01 8.51 1994-95 71.22 10.71 1995-96 93.27 11.83 1996-97 106.74 13.41 1997-98 105.32 12.25 1998-99 112.01 15.53 1999-00 101.38 10.2 2000-01 134.16 13.44 2001-02 122.69 8.15 2002-03 131.69 13.4 2003-04 134.98 19.87 2004-05 156.6 30.02 2005-06 237.19 55.65 2006-07 236.26 36.36 2007-08 333.91 48.28 2008-09 484.76 104.23 2009-10 625.74 114.7 2010-11 557.69 92.02 2011-12 1287.08 394.87 2012-13 2778.80 681.76 2013-14 3793.72 788.42 ഡയറക്ടര്മാര് ക്രമ നമ്പര് പേര് കാലാവധി 1 ശ്രീ .പി.കെ.സെയ്ത് മുഹമ്മദ് 01.09.1967 – 24.04.1968 2 ശ്രീ .എസ്.അപ്പാദുരൈ അയ്യര് 25.04.1968 – 31.05.1968 3 ശ്രീ .കെ.അനന്തന്പിള്ള 01.06.1968 – 24.01.1969 4 ശ്രീ .കെ.വി.തോമസ് 25.01.1969 – 25.11.1969 5 ശ്രീ .വേലായുധന് നായര് .വി 26.11.1969 – 12.11.1970 6 ശ്രീ .കെ.എം. എബ്രഹാം 13.11.1970 – 20.12.1970 7 ശ്രീ .കെ.പി.തേവന് 21.12.1970 – 20.11.1973 8 ശ്രീ .വി.കെ.ചന്ദ്രശേഖരന് 21.11.1973 – 31.03.1980 9 ശ്രീ .കെ.എസ്. കൃഷ്ണപിള്ള 01.04.1980 – 30.06.1980 10 ശ്രീ .വി.കെ.ചന്ദ്രശേഖരന് 01.07.1980 – 31.05.1981 11 ശ്രീ .കെ.മാധവന് പിള്ള 01.06.1981 – 30.05.1986 12 ശ്രീ .സി.വി.തോമസ് 01.06.1986 – 31.01.1990 13 ശ്രീ.കെ.പി.മുഹമ്മദ് 01.02.1990 – 31.08.1993 14 ശ്രീ.ജി.കൃഷ്ണന് നായര് 01.09.1993 – 30.04.1995 15 ശ്രീ.കെ.എന്.ഗോപിനാഥനാചാരി 01.05.1995 – 30.04.1996 16 ശ്രീ.എ.ശശിധരന് നായര് 01.05.1996 – 31.01.2001 17 ശ്രീ.പി.കെ.വിജയന്(ജോയിന്റ് ഡയറക്ടര് ഇന്ചാര്ജ്ജ് ) 01.02.2001 – 28.03.2003 18 ശ്രീമതി.വി.എ.സരളമ്മ(ജോയിന്റ് ഡയറക്ടര് ഇന്ചാര്ജ്ജ് ) 29.03.2003 – 12.10.2003 19 ശ്രീ.കെ.സുരേഷ് കുമാര്,ഐ.എ.എസ് 13.10.2003 – 29.09.2004 20 ശ്രീ.ഇ.അയ്യപ്പന് ,ഐ.എ.എസ് 30.09.2004 – 28.04.2005 21 ശ്രീ.എ.ഷാജഹാന് ,ഐ.എ.എസ് 29.04.2005 – 31.07.2006 22 ശ്രീ.ററി.ററി.ആന്റണി,ഐ.എ.എസ് 31.07.2006 – 11.09.2007 23 ശ്രീ.അശ്വനികുമാര് റായ് ,ഐ.എ.എസ് (ഇന്ചാര്ജ്ജ്) 22.09.2007 – 11.04.2008 24 ശ്രീ.എം.സത്യരാജ്(ജോയിന്റ് ഡയറക്ടര് ഇന്ചാര്ജ്ജ് ) 12.04.2008 – 22.06.2008 25 ശ്രീ.വി.ഗോപിനാഥന്,(ഐ.എഫ്.എസ്) 23.06.2008 – 05.08.2009 26 ശ്രീമതി.ബി.ശ്രീദേവി,അഡീഷണല് സെക്രട്ടറി (ഇന്ചാര്ജ്ജ് ) 05.08.2009 – 31.03.2010 27 ശ്രീമതി.ജി.തെരേസ,അഡീഷണല് ഡയറക്ടര് (ഇന്ചാര്ജ്ജ് ) 01.04.2010 – 21.07.2010 28 ശ്രീ.ബിജു പ്രഭാകര്, ഐ.എ.എസ്(അഡീഷണല് ചാര്ജ്ജ് ) 21/07/10 -------- നവീകരണം 2007 മുതല് 2010 വരെയുള്ള കാലയളവില് സംസ്ഥാന ഭാഗ്യക്കുറി വകുപ്പ് വമ്പിച്ച മാറ്റങ്ങളിലൂടെയാണ് കടന്നു പോയത് .15.05.2007 ലെ ജിഒ (എം.എസ്) നമ്പര് 124/07/റ്റിഡി പ്രകാരം വകുപ്പ് നവീകരിക്കുന്നതിനും ,പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനും ഭാഗ്യക്കുറി ഡയറക്ടര്ക്ക് അനുമതി നല്കി സര്ക്കാര് ഉത്തരവായി.ഇതിന്റെ ഭാഗമായുള്ള അധികാര വികേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ ഫലമായി പുതിയ ഭാഗ്യക്കുറികള് ആരംഭിക്കുന്ന കാര്യത്തിലും സമ്മാന ഘടന പരിഷ്കരിക്കാനും,പരസ്യ പ്രചാരണം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിലും ഡയറക്ടര്ക്ക് കൂടുതല് അധികാരങ്ങള് സിദ്ധിച്ചു.സമ്മാന ക്ലെയിമുകള് പാസ്സാക്കുന്നതിനുള്ള പരിധി ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസര്മാര്ക്ക് 1 ലക്ഷം രൂപ വരെയും ഡയറക്ടറേറ്റിലെ സമ്മാന വിഭാഗം ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടര്ക്ക് 20 ലക്ഷം രൂപ വരെയും വര്ദ്ധിപ്പിച്ചു.20 ലക്ഷം രൂപയ്ക്ക് മുകളിലുള്ള സമ്മാന ക്ലെയിമുകള് പാസ്സാക്കുന്നതിന് ഡയറക്ടര്ക്ക് അനുമതി നല്കി . നികുത്യേതര വരുമാനം വര്ധിപ്പിക്കുന്നതിലേക്കായി നിലവിലുള്ള പ്രതിവാര ഭാഗ്യക്കുറികളുടെ എണ്ണം 6ആയി വര്ദ്ധിപ്പിക്കുകയും രണ്ട് ദ്വൈവാര ഭാഗ്യക്കുറികള് പുതുതായി ആരംഭിക്കുകയുമുണ്ടായി.നിലവിലുള്ള 6 ബമ്പര് ഭാഗ്യക്കുറികള്ക്ക് പുറമെയാണ് ഇത് .സ്വര്ണം സമ്മാനമായി നല്കി വരുന്ന കനകധാരയും, ഇന്നോവ കാര് സമ്മാനമായി നല്കുന്നതും മുമ്പ് നടത്തിയിരുന്ന ചൈതന്യ പ്രതിവാര ഭാഗ്യക്കുറി ഘടന പരിഷ്കരിച്ച് ചൈതന്യ കാര്പ്ലുസ് എന്നാ പേരില് നടത്തി വരുന്ന ഭാഗ്യക്കുറിയും ശ്രദ്ധേയമായി . കടക്കുറ്റി സമ്പ്രദായം ഒഴിവാക്കുന്നതിലേക്കായി ടിക്കറ്റുകളില് ബാര്കോഡ് പതിപ്പിക്കുന്ന രീതി അവലംബിച്ചു.ഏജന്റുമാര്ക്ക് ബാങ്ക് ഗ്യാരണ്ടിയിന്മേല് ടിക്കറ്റ് കടമായി നല്കുന്ന പദ്ധതിയും ആരംഭിച്ചു .ഏജന്സി ശൃംഖല വികസിപ്പിക്കുന്നതിലേക്കായി ഏജന്സി രജിസ്ട്രെഷന് ഫീസ് 200രൂപയായും പുതുക്കല് ഫീസ് 50 /- രൂപയായും കുറവ് ചെയ്തു.കാഷ്വല് ഏജന്സി ഫീസ് 50 /-രൂപയായി നിജപ്പെടുത്തി . വകുപ്പിന്റെ രണ്ടാം ഘട്ട കമ്പ്യൂട്ടറൈസേഷ൯ പൂര്ത്തിയാക്കുകയും ,കെല്ട്രോണ് വികസിപ്പിച്ച് നടപ്പിലാക്കിയ ലിംസ് സോഫ്റ്റ്വെയറിലൂടെ വകുപ്പിലെ പ്രധാന ജോലികള് ബി.എസ്.എന്.എല് 512കെ.ബി.പി.എസ് ബ്രോഡ്ബാന്ഡ് ഉപയോഗിച്ച് ഓണ്ലൈനായി നിര്വഹിച്ചു വരുന്നുമുണ്ട് .2008ഫെബുവരി മാസം മുതല് ലിംസ് പ്രവര്ത്തിച്ചു തുടങ്ങി. 26 .12 .2008 ലെ ജിഒ(ആര്.റ്റി) 1244 /08 /റ്റിഡി പ്രകാരം ലിംസ് ഹാര്ഡ്വെയര് ഓഗ്മെന്റെഷന് സര്ക്കാര് അനുമതി നല്കുകയും ഇതിന്റെ വെളിച്ചത്തില് ആവശ്യം വേണ്ട അധിക കമ്പ്യൂട്ടര് ഉപകരണങ്ങള് വാങ്ങുകയുമുണ്ടായി .എന്നാല് ഡേറ്റ വര്ദ്ധനവിനെ തുടര്ന്ന് സെര്വര് മന്ദഗതിയിലാകുകയും തുടര്ന്നുള്ള സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കുന്നതിന് കെല്ട്രോണ് സമര്പ്പിച്ച ശുപാര്ശ സര്ക്കാര് തലത്തില് പരിഗണിച്ചു വരികയും ചെയുന്നു. നവീകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഡയറക്ടറേറ്റ് ,മേഖല ഭാഗ്യക്കുറി ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടറേറ്റ് ,വിവിധ ജില്ല ഓഫീസുകള് എന്നിവിടങ്ങള് നവീകരിക്കുന്നതിന് സര്ക്കാര് അനുമതി നല്കി .ഇതിനെ തുടര്ന്ന് ഡയറക്ടറേറ്റിലെ നവീകരണ ജോലിക്ക് പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിനെയും മേഖല ഭാഗ്യക്കുറി ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടറേറ്റ് ,ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ്.എറണാകുളം ,പാലക്കാട്,മലപ്പുറം,കോഴിക്കോട്,പത്തനംതിട്ട,കോട്ടയം,തൃശൂര്,കണ്ണൂര്,കാസര്ഗോഡ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ജോലിക്ക് സിഡ്കോയേയും ചുമതലപ്പെടുത്തി .ഇതനുസരിച്ചുള്ള നവീകരണ പ്രവൃത്തികള് പുരോഗമിച്ചു വരുന്നു. മൊബൈല് ഇ ഗവേര്ണന്സ് 25-05-2011 - ലെ സര്ക്കാര് ഉത്തരവ് സാധാരണ നം - 38 / 2011 / ഐ ടി ഡി പ്രകാരം ഭാഗ്യക്കുറി വകുപ്പില് മൊബൈല് ഇ ഗവേര്ണന്സ് സംവിധാനം ഏര്പ്പെടുത്തുന്നതിന് സര്ക്കാര് സംസ്ഥാന ഐ ടി മിഷനെ ചുമതലപ്പെടുത്തി . വിവിധ വകുപ്പുകളിലെ മൊബൈല് ഇ ഗവേര്ണന്സ് പരിപാടികളുടെ ഔപചാരികമായ ഉത്ഘാടന കര്മ്മം ബഹുമാനപ്പെട്ട മുഖ്യമന്ത്രി നിര്വ്വഹിക്കുകയുണ്ടായി . അതിന് പ്രകാരം ഭാഗ്യക്കുറി വകുപ്പില് ഈ സംവിധാനം ഏര്പ്പെടുത്തുന്നതിന് സംസ്ഥാന ഐ ടി മിഷന് മെ.മോബ്മി വയര്ലസ് സൊലൂഷന്സ് എന്ന സ്ഥാപനത്തെ ചുമതലപ്പെടുത്തുകയും ടി. സ്ഥാപനം സമയബന്ധിതമായി പ്രസ്തുത സംവിധാനം നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട് . ഇതിലൂടെ പൊതുജനങ്ങള് " എപ്പോഴും എവിടെയും " വിവരശേഖരണത്തിനുള്ള സൗകര്യം ലഭ്യമാക്കിയിട്ടുണ്ട് . സംസ്ഥാന ഐ ടി മിഷന് ഈ പദ്ധതി നടത്തിപ്പിനുള്ള അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം ഏര്പ്പെടുത്തുകയും വകുപ്പില് പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തില് നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇത് പ്രകാരം മൊബൈല് ഫോണ് വഴി എസ് .എം . എസ് സന്ദേശത്തിലൂടെ ഒരു വ്യക്തിയ്ക്ക് ഭാഗ്യക്കുറി നറുക്കെടുപ്പ്ഫലം ലഭ്യമാകുന്നതാണ് . എസ് .എം . എസ് അയയ്ക്കേണ്ട നമ്പര് - 537252 . എസ് .എം . എസ് മാതൃക –... ടൈപ്പ് lottery (space) drawnumber (space) series (space) 10 digit number . ഓരോ എസ് .എം .എസിനും ബി.എസ് .എന് .എല് വരിക്കാരില് നിന്നും 2 രൂപ വീതവും മറ്റ് സേവന ദാതാക്കളുടെ വരിക്കാരില് നിന്നും 3 രൂപ വീതവും ഈടാക്കുന്നതാണ് . ഇത് കൂടാതെ ഹ്രസ്വ പരസ്യങ്ങള്, സന്ദേശങ്ങള്, അറിയിപ്പുകള് എന്നിവ ക്യൂക്ക് എസ് . എം.എസ്സ് , ഗ്രൂപ്പ് എസ് . എം .എസ്സ് എന്നിവ വഴി വകുപ്പില് നിന്നും മൊബൈലില് അയക്കുന്നതിനുള്ള സംവിധാനവും നിലവിലുണ്ട് . എഫ് .എ.ക്യു ഈ വിഭാഗത്തില് ഭാഗ്യക്കുറി ഏജന്സി രജിസ്ട്രെഷന്,വില്പ്പന സംബന്ധിച്ച നടപടി ക്രമം ,സമ്മാന ക്ലെയിമുകള് തുടങ്ങിയവ സംബന്ധിച്ച് ഉയര്ന്ന് വരാറുള്ള ചോദ്യങ്ങളാണ്. ഒരു ഭാഗ്യക്കുറി ടിക്കറ്റ് വാങ്ങിയാല് ആദ്യമായി ഞാനെന്തു ചെയ്യണം ? ഏതൊരു ഭാഗ്യക്കുറി ടിക്കെറ്റിന്റെയും ഉടമസ്ഥാവകാശം ടിക്കറ്റിന്റെ പിന്വശത്ത് യഥാസ്ഥാനങ്ങളില് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള പേര്, മേല്വിലാസം ,ഒപ്പ് എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് നിശ്ചയിക്കുന്നത് .അതിനാല് ടിക്കറ്റ് വാങ്ങിയാലുടന് ടിക്കറ്റിന്റെ പിന് വശത്ത് നിങ്ങളുടെ പേര്,മേല്വിലാസം ,ഒപ്പ് എന്നിവ രേഖപ്പെടുത്താന് മറക്കാതിരിക്കുക . എനിക്ക് ഒരു ഭാഗ്യക്കുറി നറുക്കെടുപ്പില് പങ്കെടുക്കാനാവുമോ ? മറ്റു സംസ്ഥാന ഭാഗ്യക്കുറികളില് നിന്ന് കേരള സംസ്ഥാന ഭാഗ്യക്കുറി വേറിട്ട് നില്ക്കുന്നതിനു പ്രധാന കാരണം അത് അവലംബിച്ചു പോരുന്ന നറുക്കെടുപ്പ് രീതിയാണ് .വ്യെക്തവും സുതാര്യവുമായ നടപടി ക്രമം ഇക്കാര്യത്തില് അവലംബിക്കുക വഴി പൊതു ജനങളുടെ പങ്കാളിത്തം ഇക്കാര്യത്തില് ഉറപ്പാക്കുന്നു.സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളില് വച്ച് നറുക്കെടുപ്പുകള് നടത്തുന്നു.ഏതൊരാള്ക്കും നറുക്കെടുപ്പ് സ്ഥലത്തേക്ക് പ്രവേശനമുണ്ടായിരിക്കും.നറുക്കെടുപ്പ് സ്ഥലത്തെ സംബന്ധിച്ച വിവരം ബന്ധപ്പെട്ട എജെന്റുമാരില് നിന്നും മാധ്യമങ്ങളില് നിന്നും ലഭ്യമാണ് . എനിക്ക് എന്തെങ്കിലും സമ്മാനം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്ന് എങ്ങനെ അറിയും ? നറുക്കെടുപ്പ് കഴിഞ്ഞു തൊട്ടടുത്ത ദിവസത്തെ പ്രമുഖ പത്രങ്ങളില് ഫലം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു .എജെന്റുമാരില് നിന്നും ഫലം ലഭ്യമായിരിക്കും.കൂടാതെ www.kerala.gov.in, www.keralalotteries.inഎന്നീ വെബ്സൈറ്റുകളിലും ഭാഗ്യക്കുറി നറുക്കെടുപ്പ് ഫലങ്ങള് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട് . വിലാസം സംസ്ഥാന ഭാഗ്യക്കുറി ഡയറക്ടറേറ്റ് , വികാസ് ഭവന് ,തിരുവനന്തപുരം കേരളം - 695033 ഫോണ് : 0471 – 2305193 0471 – 2305230 0471 – 2301741 ഫാക്സ് : 0471 – 2301740 ഇ-മെയില് : dsl@keralalotteries.in ഞങ്ങളുടെ ഓഫീസുകള് 1) ഭാഗ്യക്കുറി ഡയറക്ടറേറ്റ് ,വികാസ് ഭവന് പി .ഒ തിരുവനന്തപുരം , കേരളം - 695033 ഫോണ് : 0471 – 2305193, 0471 – 2305230,0471 – 2301741 ഫാക്സ് : 0471 – 2301740 വിലാസം പേര് ഫോണ് നമ്പര് ഭാഗ്യക്കുറി ഡയറക്ടറേറ്റ് , വികാസ് ഭവന്,തിരുവനന്തപുരം ഡയറക്ടര് 0471 - 2305230 അഡീഷണല് ഡയറക്ടര് 0471 - 2301741 ജോയിന്റ് ഡയറക്ടര് 0471 - 2305193 ഡെപ്യൂട്ടിഡയറക്ടര്(സമ്മാനവിഭാഗം) 0471 - 2305193 ഡെപ്യൂട്ടിഡയറക്ടര്(വില്പ്പനവിഭാഗം) 0471 - 2305193 ഡെപ്യൂട്ടിഡയറക്ടര്(അച്ചടിവിഭാഗം) 0471 - 2305193 ഫിനാന്സ് ഓഫീസര് 0471 - 2305193 പബ്ലിസിറ്റി ഓഫീസര് 0471 - 2305193 അക്കൗണ്ട്സ് ഓഫീസര് (ഐ.എ) 0471 - 2305193 സ്റ്റേറ്റ് വെല്ഫെയര് ഓഫീസര്(ക്ഷേമനിധി) 0471 - 2325552 ജില്ല ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസര് ,സര്ക്കാര് വെബ്സൈറ്റിന്റെ നോഡല് ഓഫീസര് 0471 - 2305193 ജില്ല ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസര്(ആസ്ഥാനം) 0471 - 2305193 ജില്ല ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസര്(ആസ്ഥാനം) 0471 - 2305193 ജില്ല ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസര്(ആസ്ഥാനം) 0471 - 230519 2) മേഖല ഭാഗ്യക്കുറി ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടറേറ്റ് ,ഏഴാം നില ,റവന്യു ടവര് ,എറണാകുളം . ഫോണ് :0484 – 2365824 വിലാസം പേര് ഫോണ് നമ്പര് മേഖല ഭാഗ്യക്കുറി ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടറേറ്റ് മേഖല ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടര് 0484 - 2365824 3.ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ്,ഗവണ്മെന്റ് എംപ്ലോയീസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ബില്ഡിംഗ് ,പുളിമൂട്,തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസര് 0471 - 2479293 4.ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ്,ഷൈന് ഷോപ്പിംഗ് കോംപ്ലുക്സ് ,ആശുപത്രി റോഡ്,ചാമക്കട ,കൊല്ലം ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസര് 0474 - 2746414 5.ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ്,ഗ്രൌണ്ട് ഫ്ലോര്,പുതിയ ബ്ലോക്ക് ,മിനി സിവില് സ്റ്റേഷന് ,പത്തനംതിട്ട ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസര് 0468 - 2322709 6.ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ്,കല്ലുപാലം ജംഗ്ഷന്,ആലപ്പുഴ ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസര് 0477 - 2252292 7.ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ്,മിനി സിവില് സ്റ്റേഷന് ,15 -609 ,ഇ-1 -3 -ആം നില ,യൂണിയന് ക്ലബ് റോഡ്,കോട്ടയം ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസര് 0481 - 2560756 8.ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ്,7 /295 ,നെടുമ്പുറത്ത് ടവര്,ഇടുക്കി റോഡ്,തൊടുപുഴ,ഇടുക്കി ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസര് 0486 - 2222416 9.ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ്,ഏഴാം നില ,റവന്യു ടവര് ,എറണാകുളം ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസര് 0484 - 2391182 10.ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ്,സിവില് സ്റ്റേഷന്,തൃശൂര് ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസര് 0487 - 2360492 11.ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ്,സിവില് സ്റ്റേഷന്,പാലക്കാട് ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസര് 0491 - 2505535 12.ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ്,സിവില് സ്റ്റേഷന്,മലപ്പുറം ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസര് 0495 - 2734816 13.ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ്,സിവില് സ്റ്റേഷന്,കോഴിക്കോട് ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസര് 0495 - 2371572 14.ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ്,എം.ജി.റ്റി.ബില്ഡിംഗ്,കല്പറ്റ ,വയനാട് ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസര് 0493 - 6204686 15.ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ്,സിവില് സ്റ്റേഷന്,കണ്ണൂര് ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസര് 0497 - 2700803 16.ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസ്, രണ്ടാം നില ,എഫ് ബ്ലോക്ക്,വിദ്യാനഗര് പി.ഒ,കാസര്ഗോഡ് ജില്ലാ ഭാഗ്യക്കുറി ഓഫീസര് 0499 - 4256150 ഭാഗ്യക്കുറി ഫലം കേരള സംസ്ഥാന ഭാഗ്യക്കുറി വകുപ്പ്